Pálinka, de nationale drank van Hongarije


Pálinka de nationale drank van Hongarije, zelfgestookt of gewoon gekocht

In Hongarije wonen of er op vakantie zijn, zonder kennis gemaakt te hebben met de beroemde Pálinka is bijna niet voor te stellen. Vooral niet als je op het platteland woont of geniet van een plattelandsvakantie. Pálinka behoort naast de beroemde Hongaarse wijn 'Égri bikavér' ook wel 'Stierenbloed' genoemd, tot de nationale drank in Hongarije. Het is een vruchtenbrandewijn met een percentage alcohol beginnend meestal bij 37% oplopend tot 52%. De sterkste versie is bij de Hongaren favoriet. Pálinka wordt van verschillende soorten fruit gestookt. Appels, peren, abrikozen, pruimen en nog veel meer variaties. Ook worden diverse soorten fruit met elkaar vermengd om er vervolgens het geliefde drankje van te stoken.

Een precies tijdstip waarop Pálinka wordt gedronken is niet te geven. Het wordt altijd en overal bij iedere gelegenheid gedronken. Een dag werken op het Hongaarse platteland begint met een glaasje Pálinka. Een koffiepauze gaat meestal vergezeld met een glaasje Pálinka, vooral als er gasten bij zijn. Volgens de Hongaren zelf is de vroege morgen het beste tijdstip om een Pálinka te drinken en deze moet goed gekoeld zijn. Lauwe, of kamertemperatuur Pálinka vinden de Hongaren niet lekker. Geschonken wordt in een borrelglaasje dat nogal groot uit kan vallen. Drinken doe je Pálinka door het glaasje in één teug achterover te kieperen. Ben je geen ervaren alcoholdrinker, dan is deze methode niet aan te bevelen, tenzij je binnen een paar seconden stomdronken wilt worden.

Zodra je als medebewoner van het dorp buiten bezig bent in de tuin of zomaar staat te genieten van het mooie uitzicht dat de straat biedt, kan het voorkomen dat de buurman van even verderop je roept om effe een glaasje te nemen. Geen uitgebreid bezoek, maar gewoon, heel even een paar minuutjes een time-out, twee kleine glaasjes erbij en de ijskoude Pálinka natuurlijk. Inschenken en hoppa… in één keer achterover slaan dat goedje. Dit ritueel wordt altijd vergezeld door een ferme zucht en vaak een vertrokken gezicht dat weer langzaam in de plooi moet vallen, alsof men in een citroen heeft gebeten. Vervolgens een standaard gebrabbel over de kwaliteit van het goedje (dat overigens erg verschillen kan) en het leven van alledag wordt weer opgepakt.

Dat laatste kan soms wel eens lastig zijn, vooral als je het ontbijt hebt overgeslagen en het buiten 30 graden is. Maar geen nood, de plattelandshongaar heeft daar een oplossing voor gevonden, nl. de middagpauze. Die middagpauze kan namelijk úúúren duren. Ons dorpswinkeltje bijvoorbeeld heeft middagpauze van 11.00 tot 15.00 uur. Valt de Pálinka dus iets te zwaar in de vroege morgen betekent dat even volhouden tot 11.00 uur en je kunt je roesje uitslapen. Daarnaast hanteert men nog handig smoesje op het moment dat de Pálinka een te sterke uitwerking blijkt te hebben. Men geeft het weer de schuld, het is te warm, te koud, het waait, het regent.

Het begint misschien er een beetje op te lijken dat er alleen maar drankorgels in Hongarije wonen, maar dat valt reuze mee. Wij als 'nep-plattelandshongaren' hebben in ieder geval altijd een paar liter Pálinka op voorraad, voor de Hongaarse vrienden maar ook voor onze gasten natuurlijk. We weten inmiddels precies wie wel een glaasje lust en het aanbieden is uitgegroeid tot een ritueel apart. En dat is nu juist het leuke eraan. Het begint steevast met de vraag; wat wil je drinken? Een glaasje Pálinka misschien? Vervolgens hoor je steevast een 'nee, dank je' en worden er zoveel argumenten op tafel gegooid dat je bijna begint te denken dat je iemand een oneerbaar voorstel hebt gedaan. Maar schijn bedriegt, gewoon nog één keer aanbieden en opeens verdwijnt alle verzet als sneeuw voor de zon.  Want je wéét gewoon dat de Hongaar 'nee' zegt maar 'ja' bedoelt.




Op het Hongaarse platteland doet men niet zo moeilijk over het drinken van alcohol. Het is een beetje te vergelijken met andere zuidelijke landen. In Frankrijk en Italië behoort het drinken van alcohol namelijk ook tot de dagelijkse werkelijkheid. Vooral omdat de Hongaren weten hoe verraderlijk de Pálinka zijn werk kan doen, kijkt niemand er raar van op als je eens te diep in het glaasje hebt gekeken. In Hongarije gaat men met dit soort situaties veel gemoedelijker om dan bijvoorbeeld in Nederland. Heb je in Nederland jezelf volgens de medegasten voor schut gezet op een feestje, hier op het platteland krijg je de volgende dag een ferme klap op je schouders en verteld men hoe gezellig het is geweest.

Hongaren houden van gezelligheid, samen eten en drinken en nemen buitenlanders makkelijk op in hun gelederen. Teveel gedronken in de plaatselijke kroeg en niet meer in staat zijn om naar huis te lopen of gecrasht in de greppel langs het trottoir? In Nederland zou men er schande van spreken. In Hongarije is er altijd wel een dorpsgenoot te vinden die je onder de arm neemt en je thuisbrengt. Is het te ver lopen, dan pakt men even een kruiwagen erbij, hup het drankorgel erin en met de benen bengelend over de rand van de kruiwagen wordt hij naar huis gereden. En de volgende morgen,  ergens rond half zeven, zie je het drankorgel van gisteravond weer fris gewassen en geschoren al neuriënd op zijn fiets richting winkel rijden, voor het dagelijkse verse brood. Waarschijnlijk zal hij ook wel even bij het kroegje stoppen, het ligt tenslotte naast het winkeltje……Niemand die zich daar druk over maakt.

Thuis alcohol stoken mag in Hongarije
Pálinka mag tot een bepaalde hoeveelheid thuis gestookt worden. Tot 50 liter (bedoeld voor eigen gebruik!?!?) hoeft geen accijns betaald te worden. Wil je meer dan 100 liter gaan stoken, dien je een vergunning te hebben. De grote vraag die vervolgens opduikt is: wie gaat dat allemaal controleren? (waarschijnlijk niemand;-)) Het leven op het Hongaarse platteland gaat er losjes aan toe, geen gedoe en geen stress, da's niet goed voor je gezondheid.

Bij iedere boerderij staan wel één of meerdere fruitbomen in de tuin. Die hangen vaak barstensvol met pruimen, appels, peren. Vruchten die gebruikt worden om Pálinka van te maken. Hongarije is geen Hongarije als deze mogelijkheid tot thuisstoken niet voor een levendige handel in thuisgestookte Pálinka gaat zorgen. Laten wij het hier even niet hebben over de geleverde kwaliteit en/of de stoker fatsoenlijk materiaal bezit om dit karweitje te klaren. En, het belangrijkste…. of de stoker überhaupt verstand van zaken heeft. Er is niet veel domheid nodig om de boel te laten ontploffen. Da's dan meteen ook pech voor de buren, geen Pálinka maar ook geen huis meer!



Maar nog even over de hoeveelheden. Stel je eens voor, 50 liter vocht met een gemiddelde van 50 tot 52% alcohol. Dat zou betekenen dat je gedurende het jaar iedere week 1 liter van dat spul moet verorberen. Oké, da's waar, een jaar heeft 52 weken, dus 2 weken moet je het helaas zonder stellen. Da's toch bijna niet voor te stellen. Uiteraard drink je niet alles zelf op. Vrienden, gasten en familie doen ook mee, maar je drinkt bij een retourbezoekje het reeds bij jou thuis uitgedeelde weer terug op, zeg maar. Op de een of andere manier verdwijnen die vele liters Pálinka als sneeuw voor de zon. Maar wat wil je ook anders, Hongaren grijpen, net als de Fransen en Italianen, iedere gelegenheid aan om van een kleinigheid een eet- en drinkfestijn te maken.


 op tekst en foto's rust copyright, kopiëren niet toegestaan



palinka stookketel