Bouwval gekocht in Hongarije, de geschiedenis van ons huis


De geschiedenis van onze Hongaarse boerderij

Ik sta voor onze boekenkast en bekijk de boeken van de afdeling geschiedenis. Kunstgeschiedenis, architectuurgeschiedenis, cultuurgeschiedenis, Eerste- en Tweede wereldoorlog. Sinds Hongarije in ons leven is gekomen, ook aangevuld met Hongarije geschiedenisboeken. De wereld bevolkt met de vijanden van weleer zitten nu opgesloten tussen de kaften van een boek en delen zwijgzaam de bladzijden van het boek. Mijn blik blijft hangen bij Hongarije en mijn gedachten dwalen af naar de geschiedenis van ons dorp, de geschiedenis van ons huis, nog specifieker, naar de geschiedenis van de plek waar ik op dit moment sta.

Een zweem van titaanwit die in de kleuren van de natuur is achtergebleven, verraadt dat het nog vroeg in de ochtend is. De vochtige adem van de ochtendnevel is naar beneden gegleden en vult het hele dal waarin een dorp ligt dat nog lang niet ontwaakt is. Binnen wordt het vuur aangemaakt. De cokes vatten vlam en de blaasbalg zweept de vlammen op. De walmende schoorsteen kondigt een nieuwe dag van lang en hard werken aan. In de smidse hangt de geur van vuur en ijzer. Opeens klinkt het geluid van de eerste hamerslag door het hele dorp. De echo in het dal vermenigvuldigt het monotone hamerslaggeluid en het is alsof een dof klinkende kerkklok de nieuwe dag aankondigt. Het werk in de smidse is begonnen.

de oorspronkelijke bewoners, de smidse en de communisten zijn vertrokken
het huis staat leeg en wacht op ons (foto genomen in 1973)


Ergens halverwege de twintigste eeuw werd een smederij gevestigd in het huis van de boerderij waarin wij nu wonen. Op de plek waar onze boekenkast staat, stonden destijds de aambeelden en het smidsvuur. De zwartgeblakerde balken in het dakspant verraden dat er ooit een brand is geweest in de smidse. De grote stal naast de smidse stond vol met werkpaarden die in die tijd gebruikt werden voor het werk op het land. Tractors had men toen nog niet. Tijdens het schoffelen en graven in de tuin duiken regelmatig roestige hoefijzers op.


links het huis, rechts de stal toen wij het kochten

het huis na renovatie 


Ik draai mij om en loop naar onze tuindeur. Een dubbele deur van hout, in warm donkergroen geverfd en voorzien van isolatieglas. Ik kijk naar buiten en geniet ervan dat de tuin langzaam maar zeker zijn definitieve vorm krijgt. Bij de houtvoorraad liggen 3 grote houten poorten. Houten poorten waarvan het hout volledig is verrot en dat alleen nog als brandhout kan dienen. Een deel van de geschiedenis van ons huis verdwijnt in onze kachel maar ligt op dit moment nog steeds in onze tuin. Op de plek waar ik op dit moment naar buiten sta te kijken, hing een van die grote poorten.

links het huis en rechts de stal 
waarvan de achtergevel deels is ingestort
foto uit 1973


Na renovatie: ons atelier in Hongarije
de oude stal werd gerenoveerd en vergroot (foto aug. 2012)
en doet nu dienst als atelier
nog een paar werkzaamheden en het gebouw is klaar


Het was de periode dat de Hongaarse Communisten het voor het zeggen hadden, ergens na 1948. De kleine akkers en velden die als een kleurige lappendeken het dorp omringden, werden zonder overleg samengevoegd en eindeloze grote saaie velden kwamen ervoor in de plaats. De vrolijke kleurige gordijntjes achter de boerderijraampjes werden vervangen door een ondoordringbaar IJzeren gordijn dat Europa in tweeën deelde. De paarden, die tot dan toe het werk op de velden hadden gedaan, werden vervangen door Russische tractors en Ifa's. De smidse en de paarden waren overbodig geworden. Men ging het groots aanpakken, men had ruimte nodig om het groot arsenaal aan landbouwwerktuigen te kunnen stallen. Een deel van de gevel van het huis moest plaatsmaken voor drie grote houten poorten. Binnenmuren werden gesloopt en het dak werd gestut. Het lemen plafond stortte in en de vloeren bezweken onder het gewicht van de zware landbouwmachines die door de houten poorten naar binnen reden. De geur van vuur en ijzer had plaatsgemaakt voor de geur van olie en diesel.

dit was de binnenkant van wat ooit een woonhuis is geweest


Ik sluit mijn ogen en luister naar mijn huis. Ik hoor het zuchten onder de zware last die het vele decennia heeft moeten dragen. Alsof ik plaats heb genomen in een tijdmachine zie ik hoe de perioden komen en gaan en hoe het huis steeds meer vervalt. Ik besluit terug te reizen naar de beginperiode van het huis.

Het huis was toen in bezit van een Schwäbische familie. Het was een rijke boerderij met veel land. In de regio werd tabak verbouwd en halverwege het perceel stond een grote overkapping waar de tabaksbladeren werden gedroogd in de wind. Er waren kippen, varkens, paarden, mooie stallen en het huis was strak gestuukt en geverfd in heldere kleuren. Men had zelfs knechten in dienst. Maar de bewoners moesten van de Russen vertrekken, de boerderij achterlatend, overgeleverd aan het regime uit die tijd. Met dezelfde meedogenloosheid als men destijds mensen het land uit zette, werd de eens zo mooie boerderij steeds meer afgebroken. Een smidse, een landbouwwerktuigen stalling, de machthebbers lieten bij hun vertrek eind jaren 80 een bouwval achter die op instorten stond. Een bouwval die het heeft klaargespeeld om niet in te storten en ca. 60 jaar moest wachten op nieuwe bewoners.

verbouwen in Hongarije, de bouwval wordt gerenoveerd tot woonhuis


de oude stal wordt gerenoveerd en wordt uiteindelijk dubbel zo groot


Het voelt alsof het huis op mij heeft gewacht. Ik werd meteen aangetrokken door het huis en de plek waar het lag. Een korte gevel en een lange gevel, oude dakpannen en het dakhout was het enige was nog overgebleven was van het huis. Ook de schuur, die ooit de trots van de boerderij was geweest, was zwaargehavend uit de strijd gekomen. Toen ik voor het eerst in de bouwval stond, stond ik tussen de opgestapelde balen stro en als ik naar boven keek zag ik hoe de helder blauwe lucht de gaten tussen de pannen opvulde. Het was voor mij liefde op het eerste gezicht. Het was alsof het huis mij de warmte en vriendelijkheid van weleer wilde laten voelen en mij met zijn anderhalve overgebleven gevel omarmde.
op tekst en foto's rust copyright, kopiëren niet toegestaan


Bouwval kopen en verbouwen in Hongarije

van klein klusje tot grote verbouwing
dromen waarmaken is mogelijk